Το αγελαδινό γάλα (CM) είναι ένα υγιεινό τρόφιμο που καταναλώνεται παγκοσμίως από άτομα όλων των ηλικιών. Δυστυχώς, τα άτομα με «ανεπάρκεια λακτάσης» δεν μπορούν να αφομοιώσουν τον κύριο υδατάνθρακα του γάλακτος, τη λακτόζη, στερούμενοι έτσι τις εξαιρετικά ευεργετικές πρωτεΐνες του γάλακτος όπως η καζεΐνη, η λακτοαλβουμίνη και η λακτοσφαιρίνη, λόγω της δυσανεξίας στη λακτόζη (LI), ενώ άλλα άτομα αναπτύσσουν αλλεργίες ειδικά έναντι αυτών των πρωτεϊνών (CMPA). Η διαχείριση αυτών των καταστάσεων διαφέρει, και μια ακατάλληλη διάγνωση ή θεραπεία μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για τους ασθενείς, ειδικά αν πρόκειται για βρέφη ή πολύ μικρά παιδιά, με αποτέλεσμα περιττούς διατροφικούς περιορισμούς ή ανεπιθύμητες αντιδράσεις που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Ωστόσο, το αν το γάλα αποτελεί υγιεινή ή ανθυγιεινή τροφή σε σύγκριση με άλλες αποτελεί αντικείμενο συνεχούς συζήτησης στην επιστημονική κοινότητα, ενώ η κατανάλωσή του αποτελεί συχνά θέμα αντιπαράθεσης.
- Μετεωρισμός (Φούσκωμα) & Τυμπανισμός: Προκαλούνται από τη συσσώρευση αερίων στον εντερικό αυλό.
- Κοιλιακό άλγος & Κράμπες: Αποτέλεσμα της διάτασης του εντέρου και της αυξημένης οσμωτικής πίεσης.
- Διάρροια: Η άπεπτη λακτόζη έλκει νερό στο έντερο (οσμωτική διάρροια), οδηγώντας σε υδαρείς κενώσεις.
- Έντονοι ήχοι (γουργουρητό) λόγω της αυξημένης κινητικότητας των υγρών και των αερίων στο στομάχι
- Θεραπεία ατόμων με δυσανεξία στη λακτόζη
- Κλινικές δοκιμές που δημοσιεύονται αποδεικνύουν ότι η πλειονότητα των ατόμων με επιβεβαιωμένη δυσανεξία μπορεί να ανεχθεί έως και 12-15g λακτόζης (περίπου 1 ποτήρι γάλα) την ημέρα, ειδικά αν καταναλωθεί μαζί με άλλα στερεά τρόφιμα.
- Σταδιακή έκθεση (Colonic Adaptation): Η σταδιακή και συστηματική επανεισαγωγή μικρών ποσοτήτων λακτόζης βοηθάει το μικροβίωμα του εντέρου να προσαρμοστεί και να μειώσει τα συμπτώματα μακροπρόθεσμα.
- Αντικατάσταση ενζύμου (Λακτάση): Η λήψη εξωγενούς λακτάσης από το στόμα (δισκία/σταγόνες) πριν από τα γεύματα είναι τεκμηριωμένα αποτελεσματική για τη διάσπαση του σακχάρου.
- Προβιοτικά & Ζυμωμένα προϊόντα: Το γιαούρτι και τα ώριμα τυριά (π.χ. παρμεζάνα, γραβιέρα) γίνονται καλύτερα ανεκτά επειδή τα βακτήρια (όπως το Lactobacillus) περιέχουν ήδη ενδογενή λακτάση που διευκολύνει την πέψη.
- Πρόληψη Ελλείψεων: Οι κατευθυντήριες οδηγίες του American College of Gastroenterology επισημαίνουν ότι ο πλήρης αποκλεισμός των γαλακτοκομικών απαιτεί συμπλήρωση ασβεστίου και βιταμίνης D για την αποφυγή μείωσης της οστικής πυκνότητας
- Βιβλιογραφία
- Bhatnagar S, Aggarwal R. Lactose intolerance. BMJ. 2007 Jun 30;334(7608):1331-2. doi: 10.1136/bmj.39252.524375.80. PMID: 17599979; PMCID: PMC1906652.
- Misselwitz B, Butter M, Verbeke K, Fox MR. Update on lactose malabsorption and intolerance: pathogenesis, diagnosis and clinical management. Gut. 2019 Nov;68(11):2080-2091. doi: 10.1136/gutjnl-2019-318404. Epub 2019 Aug 19. PMID: 31427404; PMCID: PMC6839734.
